قرنها پيش انساني به جستجوي غذا از غار تنهايي خود حركت كرد و نا خواسته با اين طي طريق اولين سفر روزگار را رقم زد و صنعت توريسم را پايه ريزي نمود؛ صنعتي كه امروزه با پتانسيل بالاي خود جايگاه ويژه اي براي خويش احراز نموده است و باعث شده اين انسان متفكر به اين مقوله تامل بيشتري مي نمايد. امروزه؛ اين صنعت يكي از بزرگترين و متنوع ترين صنايع در دنيا است. كه كشور ها اعم از بزرگ و كوچك بودن براي رشد اقتصادي و به عنوان يك منبع پر در آمد و اشتغال زا از آن بهره مند ميگردند. نا گفته هويداست كه زير ساخت هاي اين صنعت كه در پي خواهد آمد از عوامل موفقيت و رشد رو به تزايد آن بوده و همواره تكامل و سود آوري هر چه بيشتر آنرا تضمين مي نمايد.

از جمله مهمترين زير ساخت هاي اين صنعت ، وجود صنعت IT واستفاده درست از فناوري اطلاعات است كه خود يكي از مهمترين ابزارهاي پيشرفت و توسعه در دنياي كنوني ست ، در دنياي امروز كه از آن به عصر ارتباطات و فناوري اطلاعات ياد مي شود، هيچ صنعتي بدون بهره مندي و همسو شدن با تحولات آن، نمي تواند راه پيشرفت را به سمت هدف پيش بگيرد و صنعت گردشگري نيز از اين قاعده مستثني نيست و در واقع طبق آمارهاي منتشر شده توسط سازمان جهاني توريسم، در آينده ي نزديك، كشورهايي كه از اين مقوله استفاده نكنند ، خود به خود در چرخه ي رقابت جهاني گردشگري كمرنگ شده و مسير رو به افول را طي خواهند نمود.

حمل و نقل از ديگر زير ساخت هاست كه رابطه دو طرفه اي با صنعت گردشگري دارد.گردشگران در سبد سفر خود الزاما از اين صنعت استفاده مي كنند و چه بسا گاهي اوقات گردشگران به خاطر همين موضوع، يعني ضروري بودن حمل و نقل ، از سفر خود مي گذرند. چون زمينه ي اصلي سفر را حمل و نقل ايفا مي كند و عدم رضايت از اين موضع باعث مي شود گردشگران نسبت به تغيير مسير و هدف گردشگري خود تفكر نمايند.پس تقويت اين صنعت ، راه را براي جذب گردشگران باز مي كند.

امنيت يكي ديگر از زير ساخت هاي صنعت گردشگري ست كه يك عنصر كليدي و اصلي مي باشد و به گفته ي يكي از بزرگان " امنيت ، شاه بيت غزل صنعت توريسم ست" و بي اعتنائي بدين موضوع جز نابودي اين صنعت در هر كشوري دستاورد ديگري بدنبال نخواهد داشتد بدان علت كه امنيت يكي از نيازهاي انسان مي باشد و به حفظ آن مي انديشد؛ كه البته اين مقوله همواره از دغدغه هاي سياست گذاران و برنامه ريزان اين صنعت و سازمان هاي مرتبط بوده و تدبير در انجام آن را طلب مي نمايد.

از زير ساخت هاي ديگر ، اماكن اقامتي و پذيرائي براي گردشگران است، كه بيست تا سي درصد از كل هزينه هاي مسافران را تشكيل مي دهد.پس تقويت آن مي توانند كمك بزرگي به جذب مسافر و استقرار بيشتر آن درشهر يا كشور ميزبان كند.كه اين خود اثري مثبت در رشد صنايع ديگر دارد.

صنعت توريسم همانند صنعت هاي ديگر در حال رشد و شكوفائي ست و ترديدي نيست كه اين تبعات رشد مي تواند هم مثبت باشد و هم منفي. يكي از مهم ترين نكات مثبت اين رشد ، مسئله ي در آمد زايي آن ست كه بعضي از كشور ها از اين مورد به نحو احسن استفاده كرده و يا در حال برنامه ريزي براي سوق پيدا كردن به اين سمت مي باشد.بعنوان مثال كشور عربستان كه قصد دارد با ميزباني از 88 ميليون گردشگر در سال 2020 ميلادي شرايط لازم را براي اشتغال بيش از يك ميليون نفر فراهم كند.و از اين خوان گسترده كمال استفاده را ببرد.

و اما تهاجم فرهنگي يكي از نكات منفي رشد اين صنعت ست كه برخي از كشورها براي مقابله با اين موضوع ، مانع شكوفائي اين صنعت در كشور خود مي شوند و يا زياد مايل به ورود گردشگر به كشور خود نيستند. البته به نظر ميرسد كه با علم به وجود فرصت در دل هر تهديدي بتوان اين مسئله را نيز مديريت كرده و از آن بهره جست مانند كشور عمان كه د ر سال 1987 براي اولين بار درهاي كشور را به روي گردشگران خارجي بطور محدود گشود،و فقط 900 نفر اجازه يافتند وارد اين كشور شوند. در آن زمان، شمار اندكي از گردشگران در انديشه سفر به عمان بودند. اين در حالي است كه پس از يك تغيير موضع و نگاه به چشم انداز اين صنعت با مديريت آن در حال حاضر اين كشور موفق شده به يكي از مكان‏هاي مهم گردشگري دنيا تبديل شود. طبق گزارش شاخص صلح جهاني (GPI)، در سال 2007 عمان بيست و دومين كشور صلح آميز جهان بود. شاخص صلح جهاني 2008 براي دومين سال متوالي، عمان را صلح آميز ترين كشور در منطقه خاورميانه و آفريقا دانست. اكنون در بين 140 كشور جهان، شاخص GPI عمان 25 است.

رشد و توسعه اين صنعت در ايران به عنوان يكي از راهكارهاي رهايي از اقتصاد تك محصولي ومعضل بيكاري و همچنين تنوع دادن به منابع در آمدي در كشور ، بايد مورد بررسي و داراي اولويت اول در برنامه كاري سياست گذران و برنامه ريزان قرار گيرد.چون به گفته يكي از اساتيد اين رشته در كتاب شناخت گردشگري"اين صنعت،صنعتي پاك ست، همانند كارخانه اي بدون دود و آلودگي همراه با سود فراوان ،پس ارزش سرمايه گذاري و پرداختن به آن را دارد".همچنين از آنجائيكه كشور ما از طرف مجمع عمومي سازمان جهاني جهانگردي به عنوان ميزبان سال80(جهانگردي و گفتگوي تمدن ها) انتخاب شده و در مهر ماه همان سال پذيراي مقامات جهانگردي و فعالان دولتي و خصوصي گردشگري از سراسر دنيا بوده است.و همواره بعنوان ذخيره گردشگري جهاني از ان ياد ميگردد ميتوان بر اهميت موضوع و نياز به پرداختن به آن تاكيد مضاعفي نمود و از اين گنج هميشگي با تدبير و مديريت مزايا و معايب آن به نفع نظام و آحاد ملت ايران نهايت استفاده را برد.

صنعت توريسم در حين متنوع و پويا بودن ، صنعت حساسي ست چون روند رو به رشدو يا افول آن مي تواند بر فعاليت هاي سازمان ها و ارگان هاي داخلي نيز تاثير به سزايي بگذارد. و مديريت و تدبير صحيح در اين راستا علاوه بر رشد اين صنعت باعث ايجاد اشتغال در ساير مشاغل نيز مي باشد.به عنوان مثال برگزاري نمايشگاه ها، همايش ها و كنگره هاي متنوع باعث مي شود گردشگر ان به سمت كشور ميزبان جذب شوندو اين رابطه تنگاتنگ بين اين دو قطب مي تواند اثرات مثبتي داشته باشد. در واقع با ورود گردشگر به تبع برگزاري نمايشگاه هم چرخ صنعت جهانگردي چرخيده ،هم اقتصاد كشور و هم باعث ايجاد شغل و خلاقيت مي شود.

در آخر ، صنعت توريسم ، صنعتي ست كه نمي توان براحتي از كنارآن گذشت. و پرداختن به آن مي تواند تحولي عظيم در اقتصاد كشور ايجاد كند كه البته اين در صورتي ست كه تمام سازمان به كمك اين صنعت بيايند و شرايط را طوري فراهم كنند كه اين صنعت پويا در آرامش و به دور از حاشيه به سمت سود آوري هر چه بيشتر حركت نمايد.

عواملي كه به آنها بطور مختصر اشاره شد از جمله زير ساخت هاي ست كه تاثيرات به سزايي در روند رشد اين صنعت مي گذارد و اين تاثير در گرو هماهنگي و ارتباط هميشگي اين عوامل با يكديگر مي باشد ،چرا كه تقويت يك عامل و تضعيف ديگري تاثير چنداني نخواهد داشت.

توريسم همانند گوي جادوئي ست كه مي توان با مديريت آن موفقيت ، سود آوري و اشتغال را در آينده روشن هر كشوري كه از آن استفاده كند، ديد .و اين خود عامل مشوقي براي پرداختن به آن ، تصميم سازي براي آن و حركت با تدبير در جريان آن باشد.

نازنين ولايت
مسئول روابط عمومي